انتخاب دستگاه شیردوشی مناسب یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها برای هر دامداری است. اگر دستگاهی با ظرفیت کمتر از نیاز دامداری انتخاب شود، زمان دوشش افزایش پیدا می‌کند و فشار کاری بیشتری به دامدار وارد می‌شود. از طرف دیگر، خرید دستگاهی بسیار بزرگ‌تر از نیاز واقعی هم می‌تواند هزینه اولیه و هزینه نگهداری را بدون دلیل افزایش دهد.
اما سؤال اصلی اینجاست:
برای تعداد دام من چه دستگاه شیردوشی مناسبه؟
جواب فقط به تعداد دام بستگی ندارد. تعداد واحدهای شیردوشی، سرعت کار، تعداد دفعات شیردوشی در روز، نوع دام و نحوه مدیریت دامداری هم در انتخاب دستگاه اهمیت دارند.​​​​​​​

قبل از خرید دستگاه شیردوشی به چه چیزهایی توجه کنیم؟

برای انتخاب درست، بهتر است حداقل این موارد را مشخص کنید:
-تعداد دام‌های شیرده
-تعداد دام‌هایی که قرار است در هر نوبت دوشیده شوند
-مدت‌زمانی که برای هر نوبت شیردوشی در نظر دارید
-تعداد واحدهای شیردوشی موردنیاز
-نوع دام و اندازه گله
-میزان تولید شیر
-شرایط برق و فضای محل استفاده
-امکان توسعه دامداری در آینده
بنابراین صرفاً خرید دستگاهی با عنوان «ظرفیت بالا» همیشه بهترین انتخاب نیست.

دستگاه شیردوشی برای دامداری کوچک

اگر تعداد دام‌های شما کم است و عملیات شیردوشی در مقیاس محدود انجام می‌شود، معمولاً نیازی به انتخاب دستگاه‌های بسیار بزرگ و چندواحدی ندارید.
در این شرایط، دستگاهی که بتواند متناسب با تعداد دام، سرعت کار و برنامه روزانه شما پاسخ‌گو باشد، انتخاب اقتصادی‌تری است.
نکته مهم: ظرفیت مناسب باید بر اساس تعداد دام شیرده و زمان موردنظر شما برای پایان هر نوبت شیردوشی تعیین شود، نه فقط تعداد کل دام‌های موجود در دامداری.

دستگاه شیردوشی برای دامداری متوسط

با افزایش تعداد دام، سرعت انجام عملیات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگر تعداد دام‌های شیرده شما متوسط باشد، دستگاهی با ظرفیت بالاتر یا تعداد واحدهای شیردوشی بیشتر می‌تواند زمان موردنیاز برای هر نوبت را کاهش دهد.
در این مرحله، بهتر است قبل از خرید مشخص کنید:
چند دام را می‌خواهید هم‌زمان بدوشید؟
هرچه تعداد واحدهای شیردوشی بیشتر باشد، امکان مدیریت تعداد بیشتری از دام‌ها در مدت‌زمان کمتر فراهم می‌شود؛ البته انتخاب تعداد واحد مناسب باید با توان سیستم خلأ، پمپ و سایر اجزای دستگاه هماهنگ باشد.

برای دامداری بزرگ چه دستگاهی مناسب است؟

در دامداری‌های بزرگ، سرعت و استمرار کار اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کند.
وقتی تعداد دام‌های شیرده زیاد است، انتخاب دستگاهی با ظرفیت پایین می‌تواند باعث طولانی شدن فرآیند شیردوشی شود.
در چنین شرایطی باید علاوه بر تعداد دام، موارد زیر نیز بررسی شود:
تعداد دام قابل دوشش در هر نوبت
تعداد واحدهای شیردوشی
ظرفیت و عملکرد پمپ خلأ
حجم مخزن
فاصله محل دام‌ها تا دستگاه
مدت‌زمان قابل قبول برای هر نوبت شیردوشی
امکان استفاده مداوم از دستگاه
امکان توسعه دامداری در آینده
در دامداری‌های بزرگ، انتخاب دستگاه باید به‌صورت اختصاصی و متناسب با شرایط کار انجام شود.

آیا تعداد دام به‌تنهایی ظرفیت دستگاه را مشخص می‌کند؟

خیر.

این یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام خرید دستگاه شیردوشی است.
مثلاً دو دامداری ممکن است هر دو ۳۰ رأس دام شیرده داشته باشند، اما نیازشان یکسان نباشد.
دامداری اول ممکن است زمان بیشتری برای شیردوشی داشته باشد، در حالی که دامداری دوم بخواهد عملیات شیردوشی را در مدت بسیار کوتاه‌تری انجام دهد.
بنابراین انتخاب دستگاه باید بر اساس یک سؤال کامل‌تر انجام شود:
«چند دام دارم و می‌خواهم این تعداد دام را در چه مدت زمانی بدوشم؟»

یک روش ساده برای تخمین ظرفیت موردنیاز

برای شروع، این اطلاعات را یادداشت کنید:
۱. تعداد دام شیرده:
مثلاً ۲۰، ۳۰، ۵۰ یا ۱۰۰ رأس
۲. زمان موردنظر برای هر نوبت:
مثلاً می‌خواهید عملیات شیردوشی در یک بازه مشخص تمام شود.
۳. تعداد واحدهای شیردوشی:
یک، دو یا چند واحد، متناسب با مدل و نیاز دامداری.
۴. تعداد دفعات شیردوشی در روز:
این مورد نیز روی برنامه کاری و ظرفیت موردنیاز تأثیر دارد.
بعد از مشخص شدن این اطلاعات، می‌توان ظرفیت مناسب دستگاه را دقیق‌تر تعیین کرد.

فقط به تعداد دام نگاه نکنید!

هنگام خرید دستگاه شیردوشی، چند عامل مهم دیگر هم باید بررسی شوند.

پمپ خلأ
پمپ خلأ یکی از اجزای اصلی سیستم شیردوشی است و عملکرد صحیح آن مستقیماً با عملکرد دستگاه ارتباط دارد.
انتخاب سیستم خلأ باید متناسب با تعداد واحدهای شیردوشی و شرایط کار دستگاه انجام شود.

تعداد واحدهای شیردوشی
تعداد واحدها مشخص می‌کند چند دام می‌توانند به‌صورت هم‌زمان وارد فرآیند شیردوشی شوند.
هرچه تعداد دام بیشتر باشد، اهمیت انتخاب صحیح تعداد واحدها نیز بیشتر می‌شود.

حجم مخزن شیر
حجم مخزن باید با میزان شیر تولیدی و برنامه تخلیه و انتقال شیر هماهنگ باشد.

کیفیت قطعات در تماس با شیر
قطعاتی که مستقیماً با شیر در تماس هستند باید از جنس مناسب و قابل شست‌وشو باشند و نگهداری صحیح آن‌ها نیز جدی گرفته شود.

​​​​​​​قابلیت شست‌وشو و نگهداری
دستگاهی که تمیزکاری و نگهداری آن ساده‌تر باشد، در استفاده روزمره مدیریت راحت‌تری خواهد داشت.

یک اشتباه رایج: خرید دستگاه بزرگ‌تر از نیاز

بعضی دامداران تصور می‌کنند:
«هرچه دستگاه قوی‌تر و بزرگ‌تر باشد، بهتر است.»
اما این همیشه درست نیست.
اگر ظرفیت دستگاه بسیار بیشتر از نیاز واقعی دامداری باشد، ممکن است هزینه خرید و نگهداری افزایش پیدا کند بدون اینکه مزیت واقعی متناسبی ایجاد شود.
از طرف دیگر، اگر دستگاه کوچک‌تر از نیاز انتخاب شود، فرآیند شیردوشی ممکن است بیش از حد طولانی شود.
هدف، خرید بزرگ‌ترین دستگاه ممکن نیست؛ بلکه انتخاب دستگاه مناسب با شرایط واقعی دامداری است.

اگر تعداد دام من در آینده بیشتر شود چه؟

اگر قصد توسعه دامداری دارید، این موضوع را از زمان خرید دستگاه در نظر بگیرید.
برای مثال، اگر امروز تعداد دام شما محدود است اما برنامه دارید در آینده تعداد دام‌های شیرده را افزایش دهید، بهتر است هنگام انتخاب دستگاه، امکان پاسخ‌گویی به رشد آینده دامداری را هم بررسی کنید.
این کار می‌تواند از تعویض زودهنگام تجهیزات جلوگیری کند.

چک‌لیست قبل از خرید دستگاه شیردوشی

قبل از تصمیم نهایی این ۷ سؤال را از خودتان بپرسید:
☑ چند رأس دام شیرده دارم؟
☑ چند رأس را باید در هر نوبت بدوشم؟
☑ می‌خواهم عملیات شیردوشی در چه مدت زمانی تمام شود؟
☑ چند واحد شیردوشی برای من مناسب است؟
☑ آیا در آینده تعداد دام‌ها افزایش پیدا می‌کند؟
☑ شرایط برق و محل استفاده از دستگاه چگونه است؟
☑ آیا دستگاه از نظر شست‌وشو و نگهداری برای شرایط کاری من مناسب است؟
اگر پاسخ این سؤال‌ها را مشخص کنید، انتخاب دستگاه بسیار دقیق‌تر خواهد شد.

انتخاب دستگاه شیردوشی مناسب فقط به تعداد دام بستگی ندارد.
تعداد دام شیرده، زمان موردنظر برای شیردوشی، تعداد واحدهای شیردوشی، سیستم خلأ، حجم مخزن، شرایط دامداری و برنامه توسعه آینده همگی در انتخاب دستگاه مناسب نقش دارند.
به همین دلیل، قبل از خرید بهتر است شرایط واقعی دامداری بررسی شود و سپس دستگاه متناسب با نیاز انتخاب شود.
برای انتخاب دقیق دستگاه شیردوشی متناسب با دامداری خود، مشخصات گله و شرایط کاری‌تان را بررسی کنید و با کارشناسان آسایش مشورت کنید.​​​​​​​

​جمع بندی:

سبد خرید